Love letter pakhat tal chu Pathian Dan (Thupek sawm - thusawmpek ni lovin) hi hmangaihna dan tiin kan inzirtir a, a ni reng bawk a. Mahse hmangaihna dan a nihna tak hi man chiang lo kan tam awm e, a tam zawk hi chuan hmangaihna dan a nihna hi pawh pha lovin thupek (order) khauh tak angin kan ngai tlat niin a ngaih theih tlat mai.
1. Kan chhass te hian “ka hmangaih lutuk che, midang min neihsan suh aw, kei aia midang i ngaihsak ni a ka hriat hian ka rilru a na thei lutuk” min ti ta se, thupekah kan ngai ang em? A khauh kan ti dawn em ni? A lawmawm zawk ngawt lovang maw. Chutiang chiah chuan “Keimah lo chu Pathian dang reng reng i nei tur a ni lo” (Ex 20:3) Pathianin min tih hian hmangaihna tawngkam a ni a, A tana rinawma, hmangaih let ve turin min ngen a ni.
2. “Thildang min ngaih-tuahsan suh, kei aia buaipui zawk nei lo teh. Nangmah chauh ka hmangaih ang che hian kei chauh hi min hmangaih ve rawh aw” I chhass-in a tih che hian khirh i ti em ni? “Milem be suh” (Ex 20:4) min tih hian hmangaihna aw a ni tih kan hmu thiam em aw..
3. “Kei chuan i hming pumin ka ko ngai lovang che” ti chunga, “Ka hming pumin min ko lovin min ko duat ve deuh la, fiamthu thawh nan te’n min hmang lo la” tiin kan hmangaih takin min ngen ta sela, zawm har kan ti ang em? Chutiangin, “Lalpa i Pathian hming chu i lam mai mai tur a ni lo” (Ex 20:7) Pathianin min tih hian Hmangaihtuin hmangaih hnena pangchang taka a ngenna a ni tih kan pawm dawn lawm ni?
4. “....He mi ni hi ka birthday a nia, inhmuh ka duh, thildang min tih san suh ang che, he ni chauh hi chu ka tan min hlan la inkawm ang” chhas-te’n min rawn ti ta se kan phur viau lovang maw..? “Karhmasaa kan awmna ngaiah khan ka lo awm anga, ka lo nghak leh dawn che a nia aw” an tih chuan chu ni chu lo thleng thuai thuai se tiin Calendar kan thlek chhen a, a dawn zanah phei chuan kan mu hlei thei lo va, kan thang harh chhen a, kan harh apiangin, khua a var tawh nge tawh lo tiin tukverh lam kan hawi a, zing chaw ei laiin chhungte hrilh ngam silovin, kan ei hlei thei lova kan puar leh puar loh pawh hre hman lovin kan kham a, chhunah kan ngaihtuah nilenga, tlailamah chuan fai taka inbualin, kan intiamna hmun chu, a hun hma feah kan thleng a, a nghaktu zawk kan ni thin a. “Chawlhni hi thianghlim taka serh tur a ni tih hre reng rawh....(Ex 20:8) Lalpa’n min tih hian a khawilai hi nge harsa kan tih thin le, thupek khirh leh min delhtu a ni thei ngai dawn em ni? “Ni ruk chhungin i hna thawk la, nisarih ni erawh chu....” titu hian min hmangaiha min ngai ngawih ngawiha kan zingah hun hman ve a duh a ni. Thupek ni lova hmangaihtu sawmnaa kan ngaih
chuan a hlimawm thin. Chu hmangaihna aw hriate chuan, Sabbath niin an insiam chuk chuk lo va, pheikhawk nawhtlet chawp a ngai lo va, thawmhnaw nawhmam chawp a tul tawh lo. Zirtawpniah an lo inpeih diam a, engkim inpeih atin Sabbath ni chu an hmang tawh thin.
5. I hmangaih chu nakinah chhungkaw pa emaw chhungkaw nu atan a tha dawn em tih enlawkna tha tak chu, ‘A nu leh pa a enkawla a zah leh zah lovah a hriat theih’ an ti thin. Chu chu hriain, I chass khan, ‘I nu leh pate zah rawh aw.... tichuan nangma tan hlimna a ni anga kan pahnih tan pawh nakin thlenga kan damreina tur leh kan hlimna tur a ni.’ ti sela. Thupekah kan ngai lovanga hmangaihna vangin duhsak takin thu tha min hrilh tih hriain lawm takin kan zawm ang. I nu leh chawimawi rawh. (Exodus 20:12) tih hi hmangaihna aw a ni.
6. Tual that tawh hi ngaizawng tlat mai ila, kan chhungte’n makpaah emaw mo-ah emaw an duh dawn der silova, Tual kan thah pawhin kan ngaihzawngte ina len a, makpa atana interview chu a chakawm lo kher ang. Kan hmangaihte chuan, “Tual that suh aw.” ti sela thupek zawm har a ni hauh lo vang. “Tual i that tur a ni lo,”(Exodus 20:13) min titu hian min hmangaih a ni.
7. Kan hmangaih chu hun eng emaw chen kan han rim a, thla eng emaw zat hnuah kan han innei ta a. Midang tel ve a rem tawh lo. “Kan fate chu min an duat chuan kan lawm a; kan nupui min duatpui erawh chuan a thinur thlak” an ti thin. Kan phu ni a kan hriat thin, mahse rilru chhungril taka min lo hmangaih ve a ni tih hriat hnua, inneih zanah, keimahniah an innghat a ni tih hriat taka, “Midang min neihsan ta la, lo uire tala....” ti a sawi pawh sawi zawm thei lova. a tana rinawm tura ngentu che chu thupetuah ni lovin hmangaih tak taktuah chu i ngai ngei ang. “I uire tur a ni lo” (Exodus 20:14) tih chu hmangaihna atang chuan zawm loh chi loh a ni zawk awm e.
8. I hmangaih tak khan, thil ru turin tir tlat mai che sela.. engtin nge i ngaih ang? I ru tur a ni lo titu chuan min hmangaih a ni.
9. I hmangaih khan mi buainaah dawta thu vai vir lo turin ti che sela, zawm a har tiin i phun ang em? Mimawl ber pawhin chu zilhna aw chu hmangaihna vang a ni tih kan hrethiam awm e. I vengte chungah hretu derah i insiam tur a ni lo. (Exodus 20:16)
Nupui nei ta ila, Kan thenawmte bungrua chu kan bungrua aia thaa ngaiin awt em em reng sela, kan ngai thei lo hle awm e. Kan thenawmpa chu kei aia pa thaa ngaiin ka bulah fak reng mai sela. Kan ngai thei lo hle ang. “I duh leh Pu Hrima chu va nei daih rawh” kan ti vin tuar mai awm e.
“Ka awm alawm.. midang kan ngai lo ve’ ti chungin, mi dang tumah awt lovang aw...” ti sela zawm a awl duh khawp ang. I vengte chhungte chu i awt tur a ni lo va, i vengte nupui chu i awt tur a ni lo.... (Exodus 20 17) tih pawh hi hmangaihna aw a ni.
Awle, Pathian dan kan tih hian “Ti rawh” “Ti suh” “I tih loh chuan..” tih hlira khata kan ngaih chuan, hmangaihna aw hi inhauhna emaw tiin kan tih tlat ang a, mahse hmangaihna aw a ni tih hriat chuan phur takin kan zawm thei dawn a ni. A thupekte chu a khirh si lo va.
No comments:
Post a Comment